Aktualności
Z Koszalina do Trzebiatowa…

Malarstwo Paula Dahlena

Dzięki współpracy Trzebiatowskiego Ośrodka Kultury z Muzeum w Koszalinie, do pałacowej Galerii ,,Feininger” zawitała niezwykła wystawa wypożyczona ze zbiorów koszalińskiej instytucji – ,,Paul Dahnel (1881-1954). Malarstwo”.  Uroczyste otwarcie odbyło się 4 lutego o g. 17. O autorze opowiedziała dyrektorka TOK-u, Renata T. Korek, zaś o jego twórczości, związkach z Pomorzem i koszalińskiej kolekcji prac Dahnela, interesująco mówiła Krystyna Rypniewska z Działu Sztuki Dawnej Muzeum w Koszalinie.

Paul Dahlen urodził się 12 stycznia 1881 roku w Karlsruhe, a wiek młodzieńczy spędził w Geisenheim nad Renem, gdzie jego ojciec Heinrich Wilhelm Dahlen był docentem w szkole uprawy winorośli. Później rodzina przesiedliła się do Wiesbaden. Ojciec otrzymał tam tytuł królewskiego radcy ekonomii i został sekretarzem generalnym niemieckiego związku uprawy winorośli. Paul Dahlen uczęszczał do gimnazjum w Wiesbaden, a później do szkoły rzemiosła artystycznego. Naukę kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Karlsruhe, gdzie był uczniem w klasie rysunków profesora Ludwiga Schmidta-Reuttego, a następnie w klasie mistrzowskiej u Wilhelma Trubnera.
W 1907 roku Dahlen wyjechał do Włoch. Później podróżował do Górnej Bawarii i Niemiec północnych, do Francji i na Bałkany. W latach 1904-1919 odbywał podróże na Pomorze, kilkakrotnie przebywał w Mielnie, gdzie zajmował się malarstwem plenerowym. Jego ulubionym motywem było jezioro Jamno i okolice, malował także plażę, morze, zwierzęta. Jak dalece można mówić o bogactwie tematów jego malarstwa świadczyć może fakt, iż w wielu obrazach zobaczymy  także martwą naturę, akt, portret. Jego twórczość charakteryzuje nie tylko różnorodność motywów ale też rozmaitość środków artystycznego wyrazu, wiele źródeł inspiracji od fascynacji impresjonizmem po eksperymenty z geometryzacją i syntezą kubizmu.
Po studiach osiedlił się w Obersbach w Badenii, a w roku 1916 ponownie przeprowadził się do Wiesbaden. W czasie I wojny światowej został powołany jako malarz wojskowy do Rumunii. Z wielkim zainteresowaniem malował tamtejszy krajobraz i mieszkańców. Po powrocie do Wiesbaden poza malarstwem pejzażowym zajmował się także martwa naturą. Pod wpływem Trubnera przywiązywał szczególną wagę do przedstawiania różnych materii. Jego obrazy z doliny Renu przyniosły mu w kołach artystów przydomek „malarz Renu”.
Często wystawiał swoje prace w Wiesbaden, przeważnie w towarzystwie sztuki „Nassauischer Kunstverein”. Pokazywał również obrazy w Dreźnie (1908), Moguncji (1910), Darmstadt, Lipsku (1911), Baden-Baden (1912), Monachium. Wiele jego obrazów zakupiły galerie oraz muzea państwowe  w Wiesbaden, Karlsruhe, Darmstadt, Mannheim, Dortmund i Bochum, a także prywatni kolekcjonerzy. Paul Dahlen był też znany z drzeworytów i litografii. Należał do towarzystwa sztuki „Nassauer Kunstverein”,  w którym w latach 30. pełnił funkcję członka zarządu. Paul Dahlen zmarł 2 lutego 1954 roku w Wiesbaden w wieku 73 lat.
Wszystkie obrazy pokazane na trzebiatowskiej wystawie pochodzą ze zbioru prac Paula Dahlena powstałych w latach 1904-1919, ofiarowanych pomorskiej rodzinie von Schmeling z Mielna, w dowód przyjaźni. Właścicielem kolekcji był Max von Schmeling (1874-1949) prawnik, kawaler zakonu joannitów, a następnie jego bratanica Anna Maria von Schmeling, żona Hansa Joachima von Hake. W latach dziewięćdziesiątych obrazy trafiły do zbiorów Witolda Hake. W roku 2004 kolekcję zakupiło muzeum koszalińskie.

Krystyna Rypniewska, Muzeum w Koszalinie

Piotr Żak, TOK